Thoughts and opinions on Greece's economy, society, politics, foreign trade

Archive for the ‘Προγράμματα λιτότητας’ Category

Γιατί στην Ελλάδα αργεί πολύ η ανάκαμψη;

Η ελληνική κρίση και η διαχείρισή της από τις κυβερνήσεις μας έχει ήδη συζητηθεί πολύ σε εθνικό και διεθνές επίπεδο και θα συζητηθεί με βεβαιότητα και στο μέλλον. Πιστεύω, μάλιστα, ότι ίσως φθάσει μέχρι σημείου να γίνει αντικείμενο μελέτης στα πανεπιστήμια, case study όπως λένε οι Αγγλοσάξωνες.

Το αντικείμενο της συζήτησης αφορά στο θέμα για το πώς μια χώρα αντί να ξεπεράσει, κατάφερε να βυθίζεται περισσότερο στην ύφεση, με το κόστος για τη κοινωνία να διογκώνεται συνεχώς.

Γιατί η Ελλάδα για 6η συνεχή χρονιά βρίσκεται σε ύφεση; Τι πήγε στραβά με την διαχείριση της κρίσης από τις ελληνικές κυβερνήσεις;

Το «γιατί» παρουσιάζεται ακόμα πιο δραματικό όταν συγκρινόμαστε με άλλες ομοιοπαθείς χώρες. Η Ιρλανδία, η Πορτογαλία, η Ισπανία και η Κύπρος βρέθηκαν και αυτές στο μάτι του κυκλώνα. Κατόρθωσαν όμως να ξεπεράσουν την κρίση, να επιστρέψουν στις διεθνείς χρηματαγορές και οι οικονομίες τους να είναι ήδη σε πορεία ανάκαμψης. Πιο οδυνηρή για εμας είναι η σύγκρισή μας με την Κύπρο,  η οποία κατάφερε να αποδεσμευτεί και να επιστρέψει στις διεθνείς αγορές νωρίτερα από ό,τι προέβλεπε το μνημόνιο που είχε υπογράψει με τους δανειστές της που είναι οι ίδιοι με τους δικούς μας.

Η προσωπική μου άποψη γιατί εμείς, μετά από τόσα χρόνια, δεν καταφέραμε ακόμα να βγούμε από την κρίση, είναι γιατί το πολιτικό μας σύστημα συνολικά, διακατεχόμενο σε απίστευτο βαθμό από το σύνδρομο του πολιτικού κόστους, δεν θέλησε ή δεν μπόρεσε να δει λίγο μακρύτερα από την «μύτη» του,  δηλαδή λίγο πιο πέρα από το μικροκομματικό συμφέρον και να δράσει ανάλογα.

Η αλήθεια αυτή αφορά όλα τα κόμματα που κυβέρνησαν ή κυβερνούν τώρα, δηλαδή ΠΑΣΟΚ, Νέα Δημοκρατία, Δημοκρατική Αριστερά και Σύριζα.

ΠΑΣΟΚ, Νέα Δημοκρατία και  Δημοκρατική Αριστερά, με τα άπειρα λάθη και παραλείψεις τους, αντί για την εξάλειψη, συνέβαλαν στην διόγκωση και διαιώνιση του προβλήματος. Ο Σύριζα, από την πλευρά του, με την ανησυχία μην του ξεφύγει η ευκαιρία να αδράξει την εξουσία («πρώτη φορά αριστερά»), σαν αντιπολίτευση έκανε ότι μπορούσε να μην εφαρμοσθούν τα μνημόνια, ενώ σαν κυβέρνηση με τις ιδεολογικές αναζητήσεις,  τις ιδεοληψίες, την αναποφασιστικότητα και τις παλινωδίες του, κατάφερε να επιφέρει την χαριστική βολή στο άτυχο σώμα της ελληνικής οικονομίας και συνακόλουθα και της κοινωνίας.

Αποτέλεσμα όλων αυτών των λαθών και λάθος χειρισμών της κρίσης από μέρους του πολιτικού μας συστήματος ήταν να φθάσουμε μέχρι σημείου να απαυδήσουν οι δανειστές μας μέχρι σημείου που για να μας «ξεφορτωθούν», να μας προτείνουν οι Γερμανοί την έξοδό μας από την Ζώνη του Ευρώ, χρηματοδοτώντας μας με κάποιο ποσό για την  αντιμετώπιση προβλημάτων μετάβασης στο νέο νόμισμα.

Την απόφασή μας να μην τσακιστούμε στα βράχια, δηλαδή να μην πτωχεύσουμε συνολικά και να παραμείνουμε στο Ευρώ, την πληρώνουμε με ένα νέο πολύ πιο αυστηρό μνημόνιο, με δεύτερη ανακεφαλαίωση των τραπεζών, με κεφαλαιακούς ελέγχους, με νέα χρηματοδότηση, με νέες «τρύπες» στον προϋπολογισμό, που σημαίνουν νέα μέτρα, αν δεν βρούμε «ισοδύναμα», τέλος, με επανάκαμψη στην ύφεση και με διόγκωση του εξωτερικού χρέους και τώρα και με μέτρα «καβάτζα» για τυχόν μη επίτευξη των στόχων.

Και όλα αυτά για να παραδεχτεί, επί τέλους, ο πρωθυπουργός μας κ. Τσίπρας, σε συνέντευξή του προ καιρού στους Finanacial Times,  ότι η καλύτερη επιλογή για να αποδεσμευτούμε από τα μνημόνια είναι να τα εφαρμόσουμε. Στερνή μου γνώμη να σε είχα πρώτα, όπως λέει και η λαϊκή παροιμία.

Την διαπίστωση αυτή του πρωθυπουργού, την οποία προσωπικά υποστηρίζω από την αρχή της κρίσης, όπως και πολλοί άλλοι, ο κ. Μιχάλης Πεγκλής, Research Associate του Martens Centre, συμπληρώνει με την  ενδιαφέρουσα άποψη, σε άρθρο του στην «Καθημερινή», ότι η προσαρμογή θα έπρεπε να γίνει πολύ γρήγορα, ήδη το πρώτο μέχρι τον δεύτερο χρόνο της κρίσης.

Ο κ. Πεγκλής τεκμηριώνει την άποψή του με συγκεκριμένα στοιχεία. Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην «Καθημερινή» της 20ης Δεκεμβρίου, στο οικονομικό τμήμα, με τίτλο «ο τρίτος δρόμος για την έξοδο από την κρίση». Συνιστώ να το διαβάσετε. Θα το βρείτε στην παρακάτω ηλεκτρονική διεύθυνση:     http://www.kathimerini.gr/843050/article/oikonomia/ellhnikh-oikonomia/otritos-dromos-gia-thn-e3odo-apo-thn-krish

Η έξοδός μας από την κρίση δεν έγινε ούτε τον πρώτο ούτε τον δεύτερο χρόνο, γιατί η τότε κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, όπως και όλες οι μετέπειτα κυβερνήσεις, συμπεριλαμβανομένης και της σημερινής, δεν προσπάθησαν ποτέ να αναλάβουν την ιδιοκτησία του προγραμμάτων που υπέγραφαν. Αντίθετα, τα θεώρησαν σαν κάτι που μας επέβαλαν οι κακοί ξένοι. Και τι δεν ακούσαμε όλα αυτά τα χρόνια. Άπειρες συνωμοσιολογίες και καταγγελίες εναντίον τους. Ελάχιστοι κατάφεραν να ξεστομίσουν ότι μπορεί να φταίμε και εμείς.

Αναμφισβήτητο γεγονός είναι, πάντως, ότι οι Ελληνικές κυβερνήσεις που χειρίσθηκαν ή χειρίζονται την κρίση, υπό την πίεση πάντα και των κομάτων της εκάστοτε αντιπολίτευσης, είναι αλήθεια, προσπάθησαν ο,τιδήποτε δυνατό για να αποφύγουν όσο μπορούσαν την εφαρμογή των προγραμμάτων λιτότητας, ειδικότερα σε ό,τι αφορούσε στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις, επικεντρώνοντας δυστυχώς την προσοχή τους περισσότερο στο βραχυπρόθεσμο κοματικό συμφέρον και λιγότερο ή καθόλου στο μακροπρόθεσμο συνολικό συμφέρον της χώρας.

Πιστεύω, ότι σαν χώρα, με την καθοδήγηση φυσικά της πολιτικής μας ηγεσίας, αποφύγαμε να παραδεχθούμε ότι κάναμε κάποια σοβαρά λάθη στην οικονομική μας πολιτική και ότι έπρεπε να τα διορθώσουμε, έστω με κόπο και πόνο, αφού είχαμε την ατυχία να βρεθούμε ξαφνικά στην δίνη μιας δυσμενούς συγκυρίας της ιεθνούς οικονομίας. Δεν υιοθετήσαμε δυστυχώς ποτέ αυτή την άποψη και έτσι δεν το πήραμε απόφαση ευθύς εξ’αρχής ότι έπρεπε να εφαρμόσουμε με συνέπεια ένα διορθωτικό πρόγραμμα για να βγούμε από την κρίση το γρηγορώτερο δυνατό, όπως έπραξαν οι άλλες χώρες που βίωσαν παρόμοιες καταστάσεις.

Αντ’αυτού, επιλέξαμε, σαν χώρα, να ψάχνουμε τρόπους να αποφύγουμε το πικρό φάρμακο που θα μας «έκανε καλά», με αποτέλεσμα να επιδεινώνεται συνεχώς η κατάστασή μας. Έτσι καταλήξουμε να καταγράφουμε μειώσεις του ΑΕΠ μας για 6η συνεχή χρονιά, με τεράστιο οικονομικό και προ παντός κοινωνικό κόστος. Ο πόνος, αντί να μειώνεται, έφθασε να γίνεται συνεχώς μεγαλύτερος και ισχυρότερος.

Η σημερινή κυβέρνηση πρέπει να καταλάβει ότι δεν έχει άλλη επιλογή. Αφού κατόρθωσε με υποσχέσεις των πάντων προς τους πάντες να κατακτήσει την εξουσία και επέλεξε κάποια στιγμή να αποδεχθεί, ευτυχώς, την παραμονή μας στο Ευρώ, πρέπει να κάνει τώρα την υπέρβασή της και να προχωρήσει στην ανάληψη της κυριότητας και στην εφαρμογή του μνημονίου που υπέγραψε, ώστε να βγούμε από την κρίση το ταχύτερο.

Γνωρίζει και αυτή, τώρα πια, ότι οι καθυστερήσεις αποβαίνουν σε βάρος της χώρας, αλλά και σε βάρος του ίδιων εκείνων των κομάτων που την υποστηρίζουν. Ούτως ή άλλως η τύχη αυτών των κομάτων είναι προδιαγεγραμμένη. Ως γνωστόν, κόματα που κυβερνούν σε περιόδους κρίσεων συνήθως χάνουν τις εκλογές αν δεν πάθουν πολύ χειρότερα. Ας κάνουν λοιπόν οι κυβερνώντες αυτό που πρέπει με την ελπίδα η τύχη τους στις επόμενες εκλογές, όποτε και αν γίνουν αυτές, να είναι λιγότερο σκληρή.

Γιάννης Παπαδημητρίου

4-5-2016

Tag Cloud

%d bloggers like this: