Thoughts and opinions on Greece's economy, society, politics, foreign trade

Archive for the ‘οικονομική πολιτική’ Category

Γιατί στην Ελλάδα αργεί πολύ η ανάκαμψη;

Η ελληνική κρίση και η διαχείρισή της από τις κυβερνήσεις μας έχει ήδη συζητηθεί πολύ σε εθνικό και διεθνές επίπεδο και θα συζητηθεί με βεβαιότητα και στο μέλλον. Πιστεύω, μάλιστα, ότι ίσως φθάσει μέχρι σημείου να γίνει αντικείμενο μελέτης στα πανεπιστήμια, case study όπως λένε οι Αγγλοσάξωνες.

Το αντικείμενο της συζήτησης αφορά στο θέμα για το πώς μια χώρα αντί να ξεπεράσει, κατάφερε να βυθίζεται περισσότερο στην ύφεση, με το κόστος για τη κοινωνία να διογκώνεται συνεχώς.

Γιατί η Ελλάδα για 6η συνεχή χρονιά βρίσκεται σε ύφεση; Τι πήγε στραβά με την διαχείριση της κρίσης από τις ελληνικές κυβερνήσεις;

Το «γιατί» παρουσιάζεται ακόμα πιο δραματικό όταν συγκρινόμαστε με άλλες ομοιοπαθείς χώρες. Η Ιρλανδία, η Πορτογαλία, η Ισπανία και η Κύπρος βρέθηκαν και αυτές στο μάτι του κυκλώνα. Κατόρθωσαν όμως να ξεπεράσουν την κρίση, να επιστρέψουν στις διεθνείς χρηματαγορές και οι οικονομίες τους να είναι ήδη σε πορεία ανάκαμψης. Πιο οδυνηρή για εμας είναι η σύγκρισή μας με την Κύπρο,  η οποία κατάφερε να αποδεσμευτεί και να επιστρέψει στις διεθνείς αγορές νωρίτερα από ό,τι προέβλεπε το μνημόνιο που είχε υπογράψει με τους δανειστές της που είναι οι ίδιοι με τους δικούς μας.

Η προσωπική μου άποψη γιατί εμείς, μετά από τόσα χρόνια, δεν καταφέραμε ακόμα να βγούμε από την κρίση, είναι γιατί το πολιτικό μας σύστημα συνολικά, διακατεχόμενο σε απίστευτο βαθμό από το σύνδρομο του πολιτικού κόστους, δεν θέλησε ή δεν μπόρεσε να δει λίγο μακρύτερα από την «μύτη» του,  δηλαδή λίγο πιο πέρα από το μικροκομματικό συμφέρον και να δράσει ανάλογα.

Η αλήθεια αυτή αφορά όλα τα κόμματα που κυβέρνησαν ή κυβερνούν τώρα, δηλαδή ΠΑΣΟΚ, Νέα Δημοκρατία, Δημοκρατική Αριστερά και Σύριζα.

ΠΑΣΟΚ, Νέα Δημοκρατία και  Δημοκρατική Αριστερά, με τα άπειρα λάθη και παραλείψεις τους, αντί για την εξάλειψη, συνέβαλαν στην διόγκωση και διαιώνιση του προβλήματος. Ο Σύριζα, από την πλευρά του, με την ανησυχία μην του ξεφύγει η ευκαιρία να αδράξει την εξουσία («πρώτη φορά αριστερά»), σαν αντιπολίτευση έκανε ότι μπορούσε να μην εφαρμοσθούν τα μνημόνια, ενώ σαν κυβέρνηση με τις ιδεολογικές αναζητήσεις,  τις ιδεοληψίες, την αναποφασιστικότητα και τις παλινωδίες του, κατάφερε να επιφέρει την χαριστική βολή στο άτυχο σώμα της ελληνικής οικονομίας και συνακόλουθα και της κοινωνίας.

Αποτέλεσμα όλων αυτών των λαθών και λάθος χειρισμών της κρίσης από μέρους του πολιτικού μας συστήματος ήταν να φθάσουμε μέχρι σημείου να απαυδήσουν οι δανειστές μας μέχρι σημείου που για να μας «ξεφορτωθούν», να μας προτείνουν οι Γερμανοί την έξοδό μας από την Ζώνη του Ευρώ, χρηματοδοτώντας μας με κάποιο ποσό για την  αντιμετώπιση προβλημάτων μετάβασης στο νέο νόμισμα.

Την απόφασή μας να μην τσακιστούμε στα βράχια, δηλαδή να μην πτωχεύσουμε συνολικά και να παραμείνουμε στο Ευρώ, την πληρώνουμε με ένα νέο πολύ πιο αυστηρό μνημόνιο, με δεύτερη ανακεφαλαίωση των τραπεζών, με κεφαλαιακούς ελέγχους, με νέα χρηματοδότηση, με νέες «τρύπες» στον προϋπολογισμό, που σημαίνουν νέα μέτρα, αν δεν βρούμε «ισοδύναμα», τέλος, με επανάκαμψη στην ύφεση και με διόγκωση του εξωτερικού χρέους και τώρα και με μέτρα «καβάτζα» για τυχόν μη επίτευξη των στόχων.

Και όλα αυτά για να παραδεχτεί, επί τέλους, ο πρωθυπουργός μας κ. Τσίπρας, σε συνέντευξή του προ καιρού στους Finanacial Times,  ότι η καλύτερη επιλογή για να αποδεσμευτούμε από τα μνημόνια είναι να τα εφαρμόσουμε. Στερνή μου γνώμη να σε είχα πρώτα, όπως λέει και η λαϊκή παροιμία.

Την διαπίστωση αυτή του πρωθυπουργού, την οποία προσωπικά υποστηρίζω από την αρχή της κρίσης, όπως και πολλοί άλλοι, ο κ. Μιχάλης Πεγκλής, Research Associate του Martens Centre, συμπληρώνει με την  ενδιαφέρουσα άποψη, σε άρθρο του στην «Καθημερινή», ότι η προσαρμογή θα έπρεπε να γίνει πολύ γρήγορα, ήδη το πρώτο μέχρι τον δεύτερο χρόνο της κρίσης.

Ο κ. Πεγκλής τεκμηριώνει την άποψή του με συγκεκριμένα στοιχεία. Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην «Καθημερινή» της 20ης Δεκεμβρίου, στο οικονομικό τμήμα, με τίτλο «ο τρίτος δρόμος για την έξοδο από την κρίση». Συνιστώ να το διαβάσετε. Θα το βρείτε στην παρακάτω ηλεκτρονική διεύθυνση:     http://www.kathimerini.gr/843050/article/oikonomia/ellhnikh-oikonomia/otritos-dromos-gia-thn-e3odo-apo-thn-krish

Η έξοδός μας από την κρίση δεν έγινε ούτε τον πρώτο ούτε τον δεύτερο χρόνο, γιατί η τότε κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, όπως και όλες οι μετέπειτα κυβερνήσεις, συμπεριλαμβανομένης και της σημερινής, δεν προσπάθησαν ποτέ να αναλάβουν την ιδιοκτησία του προγραμμάτων που υπέγραφαν. Αντίθετα, τα θεώρησαν σαν κάτι που μας επέβαλαν οι κακοί ξένοι. Και τι δεν ακούσαμε όλα αυτά τα χρόνια. Άπειρες συνωμοσιολογίες και καταγγελίες εναντίον τους. Ελάχιστοι κατάφεραν να ξεστομίσουν ότι μπορεί να φταίμε και εμείς.

Αναμφισβήτητο γεγονός είναι, πάντως, ότι οι Ελληνικές κυβερνήσεις που χειρίσθηκαν ή χειρίζονται την κρίση, υπό την πίεση πάντα και των κομάτων της εκάστοτε αντιπολίτευσης, είναι αλήθεια, προσπάθησαν ο,τιδήποτε δυνατό για να αποφύγουν όσο μπορούσαν την εφαρμογή των προγραμμάτων λιτότητας, ειδικότερα σε ό,τι αφορούσε στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις, επικεντρώνοντας δυστυχώς την προσοχή τους περισσότερο στο βραχυπρόθεσμο κοματικό συμφέρον και λιγότερο ή καθόλου στο μακροπρόθεσμο συνολικό συμφέρον της χώρας.

Πιστεύω, ότι σαν χώρα, με την καθοδήγηση φυσικά της πολιτικής μας ηγεσίας, αποφύγαμε να παραδεχθούμε ότι κάναμε κάποια σοβαρά λάθη στην οικονομική μας πολιτική και ότι έπρεπε να τα διορθώσουμε, έστω με κόπο και πόνο, αφού είχαμε την ατυχία να βρεθούμε ξαφνικά στην δίνη μιας δυσμενούς συγκυρίας της ιεθνούς οικονομίας. Δεν υιοθετήσαμε δυστυχώς ποτέ αυτή την άποψη και έτσι δεν το πήραμε απόφαση ευθύς εξ’αρχής ότι έπρεπε να εφαρμόσουμε με συνέπεια ένα διορθωτικό πρόγραμμα για να βγούμε από την κρίση το γρηγορώτερο δυνατό, όπως έπραξαν οι άλλες χώρες που βίωσαν παρόμοιες καταστάσεις.

Αντ’αυτού, επιλέξαμε, σαν χώρα, να ψάχνουμε τρόπους να αποφύγουμε το πικρό φάρμακο που θα μας «έκανε καλά», με αποτέλεσμα να επιδεινώνεται συνεχώς η κατάστασή μας. Έτσι καταλήξουμε να καταγράφουμε μειώσεις του ΑΕΠ μας για 6η συνεχή χρονιά, με τεράστιο οικονομικό και προ παντός κοινωνικό κόστος. Ο πόνος, αντί να μειώνεται, έφθασε να γίνεται συνεχώς μεγαλύτερος και ισχυρότερος.

Η σημερινή κυβέρνηση πρέπει να καταλάβει ότι δεν έχει άλλη επιλογή. Αφού κατόρθωσε με υποσχέσεις των πάντων προς τους πάντες να κατακτήσει την εξουσία και επέλεξε κάποια στιγμή να αποδεχθεί, ευτυχώς, την παραμονή μας στο Ευρώ, πρέπει να κάνει τώρα την υπέρβασή της και να προχωρήσει στην ανάληψη της κυριότητας και στην εφαρμογή του μνημονίου που υπέγραψε, ώστε να βγούμε από την κρίση το ταχύτερο.

Γνωρίζει και αυτή, τώρα πια, ότι οι καθυστερήσεις αποβαίνουν σε βάρος της χώρας, αλλά και σε βάρος του ίδιων εκείνων των κομάτων που την υποστηρίζουν. Ούτως ή άλλως η τύχη αυτών των κομάτων είναι προδιαγεγραμμένη. Ως γνωστόν, κόματα που κυβερνούν σε περιόδους κρίσεων συνήθως χάνουν τις εκλογές αν δεν πάθουν πολύ χειρότερα. Ας κάνουν λοιπόν οι κυβερνώντες αυτό που πρέπει με την ελπίδα η τύχη τους στις επόμενες εκλογές, όποτε και αν γίνουν αυτές, να είναι λιγότερο σκληρή.

Γιάννης Παπαδημητρίου

4-5-2016

Ξένες επενδύσεις και μάρκετινγκ

Γενική είναι η διαπίστωση ότι πρέπει να γίνουν παραγωγικές επενδύσεις για να βγούμε από την ύφεση  και να υπάρξει και πάλι ανάπτυξη στην οικονομία και μείωση έτσι της μεγάλης ανεργίας που μαστιζει την χώρα. Πολλοί υποστηρίζουν ότι οι επενδύσεις αυτές, υπό τις παρούσες συνθήκες ανύπαρκτης ρευστότητας,  μπορεί να προέλθουν μόνο από το εξωτερικό.

Οι επενδύσεις από το εξωτερικό, εκτός από την συμβολή τους στην μεγέθυνση του ΑΕΠ θα βοηθήσουν και στην αύξηση της ρευστότητας, που αυτή την στιγμή είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της ελληνικής οικονομίας.

Στην δημόσια συζήτηση, η άποψη για την αναγκαιότητα προσέλκυσης επενδύσεων από το εξωτερικό φαίνεται να εδραιώνεται στην μεγάλη πλειοψηφία των κομμάτων, στα οποία συμπεριλαμβάνεται τώρα πλέον και ο Σύριζα, μετά τις εξελίξεις στο κόμμα αυτό και την απόφασή του υπέρ της παραμονής της χώρας στο Ευρώ. Βέβαια, υπάρχουν ακόμα φωνές στον Σύριζα υπέρ των προ της μεταστροφής απόψεων, για μεγαλύτερη δηλαδή εμπλοκή του κράτους στην οικονομία, οπότε οι ιδιωτικές επενδύσεις δεν είναι και τόσο ευπρόσδεκτες. Ωστόσο, οι φωνές αυτές είναι μάλλον αδύναμες και υπό την πίεση του μνημονίου, αλλά και την στάση του κ. Τσίπρα που φαίνεται αποφασισμένος να το εφαρμόσει, πρέπει να μην είναι ικανές να επιβάλλουν την γραμμή τους.

Σαν συνέπεια των παραπάνω, μπορούμε νομίζω να δεχτούμε ότι υπάρχει σε μεγάλη έκταση πολιτική συναίνεση υπέρ των επενδύσεων από ξένες επιχειρήσεις.

Η πολιτική συναίνεση είναι σημαντικότατος παράγοντας δημιουργίας ευνοϊκού κλίματος υπέρ των επενδύσεων γενικά και ειδικότερα υπέρ της προσέλκυσης επενδύσεων από το εξωτερικό. Ωστόσο, δεν αρκεί η ικανοποίηση μόνο αυτής της προϋπόθεσης. Είναι και ένας καλός αριθμός άλλων προϋποθέσεων που πρέπει να πληρούνται, επίσης.

Στο σημείο αυτό, θεωρώ ότι μπορεί να βοηθήσει, έστω για την κατανόηση του προβλήματος, η διαδικασία που έχει επικρατήσει και εφαρμόζεται στο μάρκετινγκ, προκειμένου για την επέκταση μιας επιχείρησης σε μια νέα αγορά, ιδιαίτερα μια αγορά του εξωτερικού.

Ένας μαρκετίστας, προκειμένου να προτείνει στην διοίκηση της εταιρείας του την επέκτασή της σε μια ξένη αγορά, ερευνά και λαμβάνει υπόψη του τα ισχύοντα στο περιβάλλον της νέας αγοράς και μάλιστα σε δύο επίπεδα. Το ένα είναι το μακροπεριβάλλον (macro environment) και το άλλο το μικροπεριβάλλον (micro environment), (βλ. προηγούμενη ανάρτηση στο παρόν μπλόγκ).

Στο μακροπεριβάλλον που αποτελεί τον ευρύτερο περίγυρο της επιχείρησης σε μια αγορά, συγκαταλέγονται, το πολιτικο/θεσμικό πλαίσιο, το οικονομικό πλαίσιο, το κοινωνικο/πολιτιστικό πλαίσιο και το τεχνολογικό πλαίσιο που επικρατούν στην αγορά αυτή.

Το μικροπεριβάλλον της επιχείρησης σε  μια αγορά αφορά στον άμεσο περίγυρό της.Στο μικροπεριβάλλον συγκαταλέγονται οι αγοραστές, οι ανταγωνιστές, οι ενδιάμεσοι, οι προμηθευτές και το κοινό.

Ο ξένος επενδυτής λειτουργεί όπως μια επιχείρηση που ερευνά να επεκτείνει τις πωλήσεις της σε μια νέα αγορά του εξωτερικού. Ερευνά την οικονομία της χώρας στην οποία  προτίθεται να επενδύσει.

Βασικός στόχος της διερεύνησης του μακρο και μικροπεριβάλλοντος της οικονομίας της ξένης χώρας είναι ο εντοπισμός και η μελέτη των ευκαιριών ( opportunities) και των απειλών (threats) που ενδεχόμενα θα συναντήσει η επιχείρηση. Όσο περισσότερο υπερτερούν οι ευκαιρίες έναντι των απειλών, τόσο μεγαλύτετρη είναι η πιθανότητα η επιχείρηση να αποφασίσει υπέρ της δραστηριοποίησής της στην ξένη χώρα.

Σε αντίθεση με τις συνθήκες του μικροπεριβάλλοντος, εκείνες του μακροπεριβάλλοντος είναι μεγαλύτερης και πρωταρχικής σημασίας για την απόφαση μιας επιχείρησης να επενδύσει σε μια ξένη χώρα. Για την επιχείρηση οι συνθήκες αυτές είναι δεδομένες. Δεν μπορεί να τις επηρεάσει. Την δυνατότητα αυτή έχει μόνο η κυβέρνηση της χώρας.

Με άλλα λόγια,  η ελληνική κυβέρνηση, αν έχει την βούληση,  μπορεί να πάρει τα κατάλληλα μέτρα με σκοπό την διαμόρφωση ευνοϊκού για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων μακροπεριβάλλοντος. Η υποτιθέμενη συναίνεση της πλειοψηφίας των πολιτικών δυνάμεων, για πρώτη φορά στα χρονικά της σύγχρονης Ελλάδας, αποτελεί ευνοϊκό πλαίσιο για μια τέτοια εξέλιξη. Με την «βοήθεια» και του μνημονίου που επιβάλλει μια σειρά από απαραίτητες για τον εκσυγχρονισμό της ελληνικής οικονομίας μεταρρυθμίσεις, που έπρεπε ούτως ή άλλως να τις είχαμε κάνει προ πολλού από μόνοι μας, πιστεύω ότι θα κάνουν το έργο της κυβέρνησης πιο εύκολο.

Τέλος, θεωρώ, ότι η κατάσταση της χώρας θα ήταν πολύ καλύτερη σήμερα, αν οι κάθε είδους ηγέτες μας και οι διαμορφωτές κοινής γνώμης, είχαν κάποια επαφή με τις διαδικασίες του μάρκετινγκ ή αν οι πολιτικοί μας και ειδικότερα οι βουλευτές μας, αντί μελών των οικογενειών ή φίλους τους, προσλάμβαναν στα γραφεία τους στην βουλή μαρκετίστες για συμβούλους τους. Θα γνώριζαν έτσι την σημασία και θα συνέβαλλαν στην διαμόρφωση του κατάλληλου για την προσέγγιση ξένων επενδύσεων μακροπεριβάλλοντος, συμβάλλοντας έτσι στην ενίσχυση της παραγωγικής βάσης της χώρας, κάτι που είναι ιδιαίτερα αναγκαίο να γίνει σήμερα για την υπέρβαση της κρίσης.

Γιάννης Παπαδημητρίου

16/11/2015

Tag Cloud

%d bloggers like this: