Thoughts and opinions on Greece's economy, society, politics, foreign trade

Με το πακέτο ανθρωπιστικής βοήθειας η κυβέρνηση φαίνεται να επιδιώκει διπλό στόχο. Με ένα «σμπάρο δυο τρυγόνια», όπως λέει και η γνωστή ρήση. Επιδιώκει ταυτόχρονα μια δόση αναδιανομής του εισοδήματος υπέρ των αδύναμων ομάδων και παράλληλα την υποβοήθηση της ανάπτυξης της οικονομίας.

Ειδικά σε ότι αφορά στην ανάπτυξη της οικονομίας το σκεπτικό παραπέμπει στην γνωστή κεϋνσιανή συνταγή, βάσει της οποίας το κράτος σε περιόδους ύφεσης μπορεί ή πρέπει να παρεμβαίνει με ενέργειες ελλειμματικής δημοσιονομικής πολιτικής (deficit spending), για την τόνωση της ζήτησης. Οι ενέργειες αυτές, σύμφωνα με την θεωρία του πολλαπλασιαστή εισοδήματος, έχουν πολλαπλασιστικό χαρακτήρα στην δημιουργία εισοδήματος και έτσι σημαντική συμβολή στην ανάπτυξη της οικονομίας και της απασχόλησης.

Η λογική της αναπτυξιακής διάστασης του πακέτου ανθρωπιστικής βοήθειας στηρίζεται στην προϋπόθεση ότι οι αδύναμες ομάδες πληθυσμού θα δαπανήσουν σε μεγάλο ποσοστό το πρόσθετο εισόδημα που θα εισπράξουν. Και αυτό είναι πραγματικά αληθές. Η λεγόμενη ροπή προς κατανάλωση είναι σχετικά υψηλότερη στα χαμηλά εισοδήματα.

Μια παρενέργεια αυτής της πολιτικής, ωστόσο, φαίνεται να μην έχει υπολογιστεί ή να μην ενοχλεί τους οικονομολόγους της κυβέρνησης. Η μεγάλη εξάρτηση της χώρας από τις εισαγωγές που περιλαμβάνει δυστυχώς και βασικά καταναλωτικά αγαθά σε σημαντικό βαθμό, θα οδηγήσει αναπόφευκτα σε διοχέτευση σημαντικού μέρους της πρόσθετης ζήτησης σε προϊόντα εισαγωγής, ενισχύοντας έτσι την δημιουργία εισοδήματος στο εξωτερικό και όχι στην Ελλάδα.

Όπως είναι γνωστό, το ούτως ή άλλως και πριν από την κρίση περιορισμένο παραγωγικό δυναμικό της χώρας έχει μειωθεί ακόμα περισσότερο τα τελευταία χρόνια, με αποτέλεσμα οι αδρανείς παραγωγικές δυνατότητες να είναι μικρές.

Όταν ο Κέυνς πρότεινε τη θεωρία του σαν λύση στο πρόβλημα της ανεργίας μετά την κρίση του 1929 είχε υπόψη του κυρίως τις μεγάλες βιομηχανικές οικονομίες της Δύσης (ΗΠΑ, Ευρώπη κλπ.), όπου σε περιόδους ύφεσης λόγω μείωσης της παραγωγής μένουν αδρανείς παραγωγικές εγκαταστάσεις, οι οποίες όταν «πέσει χρήμα στην αγορά» μπορούν να ξαναξεκινήσουν άμεσα.

Ο Κέϋνς είχε προφανώς λιγότερο υπόψη του οικονομίες του τύπου της ελληνικής, της οποίας, κατά την γνώμη του γράφοντα, βασική αδυναμία είναι το περιορισμένο σε έκταση και σε τεχνολογικό επίπεδο παραγωγικό δυναμικό και σαν συνέπεια και σε αγορές διάθεσης ειδικότερα στο εξωτερικό. Συνεπώς, μια οικονομία σαν την ελληνική δεν έχει τις προϋποθέσεις να «πάρει μπρος» άμεσα και άρα μοιραία μεγάλο μέρος της πρόσθετης ζήτησης θα οδηγηθεί εκεί όπου υπάρχει προσφορά, δηλαδή σε προϊόντα άλλων χωρών.

Με βάση το παραπάνω σκεπτικό, η πολιτική αντιμετώπισης της ανθρωπιστικής κρίσης θα έπρεπε, σαν ένα ελάχιστο, να συμπληρώνονταν με ένα πρόγραμμα για την κατά κάποιο τρόπο ενίσχυση της επιτόπιας παραγωγής ή ακόμα, ανεξάρτητα ή σε συνδυασμό, και με ένα πρόγραμμα προώθησης των πωλήσεων ελληνικών προϊόντων στην ελληνική αγορά, γιατί και στον τομέα αυτόν υπάρχει μεγάλο περιθώριο βελτίωσης, ώστε να περιοριστεί σε κάποιο μέτρο η διαφυγή της πρόσθετης ζήτησης προς το εξωτερικό.

Επίσης, ο Κέυνς είχε λιγότερο ή καθόλου υπόψη του, την αναδιανεμητική διάσταση της θεωρίας του. Εκείνο που τον ενδιέφερε ήταν η τόνωση της ζήτηση στις προηγμένες βιομηχανικές οικονομίες και μέσα από αυτήν η αύξηση της απασχόλησης και η καταπολέμηση της ανεργίας.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Tag Cloud

%d bloggers like this: